artikel

Data voorspellen vraag naar brood

Achtergrond

De ‘broodbestelrobot’ van Borgesius-Bakkersland wordt steeds verfijnder. Uiteindelijk moet het in de Nederlandse supermarktwereld leiden tot meer beschikbaarheid van brood en een lagere derving, stelt Hein Boersma, ICT-manager bij Borgesius- Bakkersland. ‘Naarmate je meer informatie uit het verleden hebt, kun je beter voorspellen.’

Data voorspellen vraag naar brood

Voor bakkerijen en supermarkten is het al decennialang lastig het gedrag van de broodconsument te doorgronden. Het is nagenoeg ondoenlijk in te schatten hoeveel brood er voor de volgende dag nodig is, want de consument is grillig. Borgesius-Bakkersland is daarom ruim twee jaar geleden gestart met een dataproject om te kijken hoe met behulp van big data beter is te voorspellen hoe de broodleveringen van zo’n 1800 verschillende broodsoorten vanuit het concern richting de supermarkten kunnen worden geoptimaliseerd. Supermarkten zien het belang en leveren dagelijks kassatransactiedata aan Borgesius-Bakkersland. Er is volgens de bakkerijen een wereld te winnen. Niet alleen om productieverspilling binnen de keten te beperken, maar ook om extra service en verkoop te creëren. Hierbij is aanvankelijk de hulp ingeschakeld van ING, dat volgens Hein Boersma, ICT-manager bij Borgesius – Bakkersland, het concern is dat de meeste expertise heeft op het gebied van data-analyses. Borgesius – Bakkersland heeft zijn rol in de keten van enkel toeleverancier omgeturnd naar kennispartner. En dat is nodig, want de logistieke processen rond het leveren van dagvers brood zijn complex. De bakkerijen starten de productie  ‘s nachts op basis van een prognose. De afdeling planning verdeelt klantorders van de 1300 supermarkten over de bakkerijen. Honderden vrachtwagens rijden vanuit de bakkerijen vroeg in de ochtend rechtstreeks naar supermarkten met hun smalle tijdsvensters. Boersma: ‘In Nederland liggen dagelijks duizenden broden te veel in de winkel, tegelijkertijd blijven vele duizenden potentiele broodverkopen onbenut. Het niet verkochte winkelbrood wordt de volgende dag weer opgehaald en gaat grotendeels naar de veevoerindustrie.’

300 winkels in 2018

Borgesius- Bakkersland, met een jaaromzet van €400 miljoen, heeft daarom een ‘broodbestelrobot’ ontwikkeld, die het voorspellen van de broodvraag flink vereenvoudigt. In 2015 is gestart met vier supermarkten van één keten en momenteel worden gesprekken gevoerd met andere ketens over de invoering hiervan. Een systeem dat steeds verder verfijnd wordt. De verwachting is dat in de loop van 2018 300 winkels hiermee werken, aldus Hein Boersma. De supermarkten gaan vertrouwen op de geautomatiseerde bestellingen van brood.

Dagverse artikelen

Replenishmentsystemen van retailers zijn volgens Boersma vaak niet ontwikkeld voor de complexe dagverse artikelen zonder houdbaarheid en dus zonder winkelvoorraad. De filiaalhouder stuurt met name op de ‘zichtbare’ KPI van derving. Maar acties, weer, verlof en lokale gebeurtenissen veroorzaken een grillig verloop. Die elementen zijn nu verwerkt in het zelflerende datasysteem van Bakkersland, dat dagelijks 2,5 miljoen broden bij supermarkten levert. Het systeem is gekoppeld aan winkels en zorgt zelf voor de bestellingen. Voordeel is volgens Hein Boersma dat arbeidsuren uit de winkel worden gehaald. De bestellingen verlopen automatisch en zijn gebaseerd op meer dan een jaar kassadata en bezoekersprofielen. ‘De ervaring leert, dat we in de deelnemende winkels meer verkopen dan de supermarkten die niet meedoen’, stelt Boersma. De verlaging van derving, ook één van de doelstellingen van de nieuwe robot, begint nu ook langzaamaan zichtbaar te worden. ‘In de toekomst, wanneer we nog meer data hebben ingevoerd, zal ook de derving afnemen.’

Doel is voor zowel Borgesius-Bakkersland als de deelnemende supermarkten een zo efficient mogelijk replenishmentsysteem door het tijdig bevoorraden van winkelschappen met de juiste producten en een minimum aan inspanning en kosten. Het concern wil de handmatige fouten nivelleren.

Weer

De data die Bakkersland in de bestelrobot plaatst, zijn onder meer kalenderdatum, feestdag, prijs, prijskorting en weer. Deze gegevens bepalen in belangrijke mate hoe de consument zich gedraagt bij de aankopen van brood. ‘Het weer is een enorm belangrijke factor. Langdurige regen heeft veel effect op de broodverkoop, die dan behoorlijk daalt’, weet Boersma door de realtime-inzichten over broodverkoopdata. Van vele supermarkten zijn inmiddels kassadata verzameld. ‘In wijken waar veel bijstandsgerechtigden wonen, zijn de resultaten uiteraard anders dan in wijken waar veel tweeverdieners wonen. In de levering wordt daar dan ook rekening mee gehouden, zodat ook per supermarkt, heel lokaal, de juiste broodbestellingen kunnen worden afgeleverd.’Bakkersland neemt de complete regie van het bestellen over van de winkels, die er geen omkijken naar hebben. ‘Maar uiteraard blijven onze buitendienstmedewerkers in overleg met de winkels, zodat zo nodig kan worden bijgesteld. Overigens kan een supermarkt te allen tijde bijbestellen. Minder bestellen is in overleg mogelijk’, legt Boersma uit.

Braderie

Ook per winkel kunnen nog specifieke data, gericht op het eigen verzorgingsgebied, worden ingevoerd. ‘Stel bijvoorbeeld dat er jaarlijks een braderie in het dorp is, in de eerste week van juni. Dan blijkt dat gevolgen te hebben voor de broodverkoop in de supermarkt die in de buurt van het dorpsfeest zijn winkel heeft. Een jaar laten houden we daar in het automatische bestelsysteem dan rekening mee’, verklaart Hein Boersma. Soms lijkt sprake van een datafout, wanneer in een bepaalde week in een plaats in een bepaalde supermarkt opeens veel meer brood wordt verkocht en in de andere juist veel minder. ‘Daarmee hadden we in Tiel te maken. Super A bleek als gevolg van het Fruitcorso en wegafsluitingen nauwelijks bereikbaar en de broodverkoop daalde in die week spectaculair. Nu houden we daar in onze data rekening mee, zodat het komende jaar beter verloopt qua planning en uitlevering. En zo hebben onze buitendienstmedewerkers veel contact met de winkels over dit soort evenementen.’Ook de gevolgen van prijskortingen van broodsoorten herkent het systeem. Wanneer een vezelrijke variant in de aanbieding is, heeft dit gevolgen voor verkopen van andere vezelrijke varianten. ‘Deze kannibalisatie is ook in het systeem verwerkt’, legt Boersma uit.

Onderbouwde keuzes

De invoering van de big data (het resultaat van al dat meten) biedt ondernemers niet alleen meer grip op het bestellen, maar ook de kans om onderbouwde keuzes te maken met betrekking tot prijsstelling, aanbiedingen en personele bezetting. Volgens Bakkersland heeft de implementatie van de broodbestelrobot gezorgd voor een betere beschikbaarheid van brood als gevolg waarvan die consumenten trouwere broodklanten worden.

Dit artikel verscheen in Foodmagazine van januari 2018

 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels