blog

Mark Soetman: De biologische leugen

Column

Mark Soetman, expert op het gebied van duurzaamheid, schrijft maandelijks voor Foodmagazine. In deze column schrijft hij over de biologische leugen.

Mark Soetman: De biologische leugen
Foto: Foodmagazine

Het rommelde weer eens in de biologische kerk. Het Franse televisieprogramma Thalassa wijdde niet minder dan twee uur aan een documentaire over de vele malen hogere kwikpercentages in biologische zalm dan in regulier gekweekte zalm. En dan blijkt dat men überhaupt al verrast is door het feit dat biologische zalm gekweekt en niet wild is. Praten we massaal langs elkaar heen?

Verbazing over biologisch

Wat is nu precies het aankoopmotief voor biologisch? Vraag het uw omgeving en ‘gezonder’ zal ongetwijfeld komen bovendrijven. De verwachting is dat biologisch onbespoten is. Maar ja, we spuiten alleen in de akker- en tuinbouw. Dus wat zegt die onbespoten verwachting over veeteelt? Of kaasmaken? Of zoals hier: visteelt? Sommigen zullen nog wel tot ‘antibioticavrij’ (wat maar deels waar is) en ‘meer ruimte voor de dieren’ komen, maar weinigen weten echt wat het betekent. Probeert u dit eens uit in dezelfde biologische omgeving rond uzelf: ‘Wisten jullie dat wilde haas of wild zwijn per definitie NIET biologisch kan zijn?’ U zult veel verbaasde gezichten treffen. Immers wild is in de verwachting van velen het ultieme biologisch. Maar doordat het voer van een wild dier niet te achterhalen is – en derhalve niet te controleren – kan ‘wild’ nooit voldoen aan de eisen van het keurmerk biologisch.

De leer van het leven

Volgt u het nog? Wikipedia zegt over biologie het volgende: “Biologie (uit het Grieks: bíos “leven” en lógos “leer”) is de leer van levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen”. De leer van het leven. Toch wat anders dan ‘door SKAL gecertificeerd keurmerk’. Hierin schuilt een deel van de Babylonische spraakverwarring: het keurmerk heeft een veelgebruikte term gekaapt voor eigen marketing. Slim, maar met als gevolg dat natuurlijk en biologisch vrijwel niets meer met elkaar te maken hebben.

Niet zo logisch

Hoe zit het nou met die zalm? Welnu, we hebben het hier dus over kweekvis. Wilde zalm kan nooit biologisch zijn. Zalm is een carnivore vis en moet dus worden gevoerd met andere vis. In het geval van biologisch zelfs meer dan regulier. Die voedervis bevat via diens eigen voer zware metalen als cadmium, kwik en arsenicum. Zo hoopt het verder op in de zalm. Hetzelfde geldt overigens voor biologische eieren. Ook die hebben hogere waardes zware metalen dan scharreleieren (van kippen die scharrelen in schuren….). Biologisch, eigenlijk helemaal niet zo logisch.

Minder spuiten

De oorsprong van biologisch is humane gezondheid. Vanuit akkerbouw is de certificering verbreed naar veeteelt en andere productiewijzen. En daar gaat het mis. ‘Minder spuiten en meer schoffelen’ is niet één-op-één kopieerbaar naar het mesten van varkens of het kweken van vis. Controleerbaarheid is daarbij verheven tot hoogste goed, en dan valt de natuur daarbuiten. Hoe lastig dat ook uit te leggen is.

Mark Soetman is expert op het gebied van duurzaamheid
@Soetman

Reageer op dit artikel