blog

Mark Soetman: duurzaam opportunisme (Haantjesgedrag)

Column

Lidl verkoopt vanaf heden gepaneerde hanenburgers van Kipster. Topidee! De ongewenste haantjes uit de eierbranche mogen een stukje leven, alvorens ze worden geslacht en verkocht. Grote stap vooruit ten opzichte van ‘uit het ei, in de versnipperaar’, niet?

Mark Soetman: duurzaam opportunisme (Haantjesgedrag)
Foto: Foodmagazine

De geitenhouderij in Nederland (de op twee na grootste geitenmelkproducent ter wereld) doet zijn best om de al even waardeloze bokjes eenzelfde lot te geven. Prachtig! In plaats van op levend transport naar landen-waar-wel-geit-wordt-gegeten, kunnen ze hier een maand of zes groeien en dan via de supermarkt – welke weet men nog niet – op uw bord belanden. Ik kan zo nog wel een paar voorbeelden aanhalen. De tendens is duidelijk: we gaan het beter doen! Duurzamer vooral. Eerlijker.

Buikgevoelens op rij en rekenen

Hoewel? Wat nu als we alle buikgevoelens even opzijzetten en gaan rekenen? Nou, dan vallen alle bovengenoemde initiatieven in het laatje ‘duurzaamheidsgeneuzel’. Waarom? Dat heeft te maken met de hoeveelheid voedsel die dieren nodig hebben om zwaarder te worden. Zie het zo: er is een reden waarom legkippen en vleeskippen van heel verschillende kippenrassen zijn. De eerste is geselecteerd op zo veel mogelijk eieren per jaar. De tweede op zo veel mogelijk gewicht in zo kort mogelijke tijd met zo min
mogelijk voer. Hetzelfde geldt voor melkkoeien en vleeskoeien. Melkgeiten en vleesgeiten.

Dubbeldoeldieren laten steken vallen

Rassen die geschikt zijn voor beide doelstellingen (melk en vlees c.q. eieren en vlees) noemen we ‘dubbeldoel’ en die rassen laten aan beide kanten significante steken vallen. Lakenvelders en Blaarkoppen bijvoorbeeld leveren vlees en melk, maar beide significant minder dan hun gespecialiseerde soortgenoten. En nee: ook wanneer je melk en vlees optelt kom je niet in buurt van Holsteiners of Belgische Blauwen. Bokjes hebben tot vijf keer meer voer nodig om een kilo vlees te produceren dan een vleeskip.

Keerzijde van keuzes

Dat betekent dus dat dergelijke keuzes een keerzijde hebben: er is meer voer nodig om hetzelfde resultaat te boeken. Meer voer betekent meer areaal en hogere kosten, en dat is – met een inwonersaantal van 7,7 miljard mensen and growing – niet duurzaam te noemen. Nou zullen er mensen zijn die dan roepen ‘Het is wel duurzaam als we minder vlees eten en minder zuivel drinken’, maar dat is geen antwoord op deze, maar op een andere vraag. Wanneer we minder vlees gaan eten, maar meer van dit type vlees, schieten we per saldo niets op. En dat moet wel als we het jaar 2100 willen halen als mensheid.

Het lijkt logisch en is ook logisch

Ik zie om me heen heel veel van dit soort oplossingen. Het voelt goed, lijkt logisch en is ook logisch – als je niet rekent. En daar spelen alle retailers graag op in. Die kunnen wel degelijk rekenen, maar doen dat niet. Liever zeilen ze mee op het heersende windje van sympathiek voelende projecten, als hanenburgers en geitenballen in eigen jus.
Het maakt hen zelf ook sympathiek en retail heeft een broertje dood aan belerend zijn. Toegegeven, schoorvoetend staat er nu in sommige frisdrankschappen suikerinformatie en werkt een deel mee aan de nieuwe KiesIkGezond-app van het Voedingscentrum. Maar daar houdt het op.

Goedkoop, gezond, lekker. In die volgorde

De rol van rol retail is distributie. Punt. Dat die stellingname al bijna een decennium zijn houdbaarheid heeft verloren geeft niet. Goedkoop, gezond, lekker. In die volgorde. De rest is aan anderen. 

Mark Soetman is expert op het gebied van duurzaamheid.

@Soetman

Reageer op dit artikel