artikel

Het laatste bolwerk van Walmart in Europa wankelt

Internationaal

Het laatste bolwerk van Walmart in Europa wankelt

De grootste retailer ter wereld liep in het verleden verschillende blauwtjes in Europa. Nu ligt ook het laatste bastion in de oude wereld onder vuur. Het Britse Asda presteert al jaren slecht. Walmart verplaatst nu zijn topman uit China naar het Verenigd Koninkrijk om het tij te keren.

Het zijn tumultueuze tijden in de Britse supermarktindustrie. Sinds juli 2014 is Justin King vertrokken als hoogste baas bij Sainsbury’s, Philip Clarke bij Tesco, Dalton Philips bij Morrisons, Marc Bolland bij Marks & Spencer en nu Andy Clarke bij Asda. Vrijwel de volledige top van de Britse branche is weggevaagd en vervangen. Het geeft aan dat de grote Britse ketens allemaal op zoek zijn naar een nieuwe koers. De veranderingen in de markt liggen daar ten grondslag aan. Aan de onderkant pakken Aldi, Lidl en andere prijsvechters steeds meer marktaandeel, aan de bovenkant is het Waitrose dat klanten weet te verleiden met een kwalitatief hoogstaand assortiment.

Concurrentie van online extra factor

Bovendien is er nog de concurrentie van online. Ocado is op dat vlak een belangrijke speler, maar inmiddels is ook Amazon Fresh op kleine schaal begonnen; een kapitaalkrachtige partij die kan uitgroeien tot een geduchte rivaal voor de onlineverkopen van traditionele supermarkten. Tenslotte is ook de Britse consument veranderd. De weekboodschappen bij de grote supermarkt aan de rand van de stad maken steeds meer plaats voor bezoeken aan gemakswinkels in de steden.

Vertrek van Andy Clarke kwam onverwacht

Andy Clarke is het jongste slachtoffer van de Britse supermarktoorlog. De aankondiging van zijn vertrek kwam halverwege juni onverwacht. Kort tevoren had hij nog plannen bekendgemaakt en de verwachting was dat hij op zijn vroegst over enkele jaren afscheid zou nemen. Eigenaar Walmart greep echter veel eerder in. Clarke mag nog tot halverwege juli in functie blijven en tot het einde van het jaar als adviseur. Daarna is het exit voor de man die ooit begon als winkelmanager en sinds 2010 de leiding over het bedrijf had.

Asda is het laatste Europese bastion voor Walmart

Zijn vervanger is Sean Clarke (zie kader), die eerder bij Asda werkte en de laatste jaren actief was als hoogste baas van Walmart in China. Asda is alles wat nog over is van Walmarts aanval op de Europese markt in de jaren negentig. De grootste retailer ter wereld kocht toen ketens in Duitsland en nam voor £6,9 miljard Asda over. De Duitse geschiedenis van Walmart is al jaren voorbij. De retailgigant vertrok in 2006 met de staart tussen de benen. Het bedrijf dat op de thuismarkt in de Verenigde Staten als prijskampioen de concurrentie vele jaren geselde, kon de concurrentie met onder meer Aldi en Lidl niet aan.

Asda is het meest kwetsbaar voor de opmars van discounters

Asda leek jarenlang de uitzondering op de regel dat Walmart in Europa niet succesvol kon zijn. Tussen 2003 en 214 was de keten de nummer 2 op de markt achter Tesco. Daarbij profiteerde de keten van zijn positionering als de sterkste in prijs ten opzichte van de grote concurrenten. Ironisch genoeg is Asda door die positionering echter ook het meest kwetsbaar voor de opmars van de Duitse prijsvechters op de Britse markt.

Zeven kwartalen van dalende omzet op rij

Dit is ook duidelijk zichtbaar in de cijfers. Asda heeft zeven kwartalen van dalende omzet achter de rug en presteerde vooral het afgelopen jaar slechter dan de grote concurrenten. De 2e plaats in marktaandeel moest de Walmart-dochter in de tussentijd afstaan aan Sainsbury’s en vooral de afgelopen kerstperiode verliep dramatisch voor Asda. Daardoor liep de druk op Andy Clarke al behoorlijk op. Niet dat Asda niets deed om de aanvallen van de prijsvechters af te slaan. Het bedrijf voerde een langdurige campagne van prijsverlagingen en zette een operatie in gang om de kwaliteit van de eigen merken te verbeteren. Zo scherp op prijs en kwaliteit als Aldi en Lidl werd Asda echter nooit.

Financiële kei moet herstel Asda leiden

De twee Clarke’s zijn geen familie van elkaar. Ze kennen elkaar nauwelijks. Sean Clarke moet nu bij Asda doen wat Andy Clarke de laatste jaren niet lukte.

Sean Clarke, de nieuwe topman van het Britse AsdaDe benoeming van Sean Clarke kwam als een donderslag bij heldere hemel. Niemand had erop gerekend dat Andy Clarke het veld zou moeten ruimen bij Asda. En de naam van Sean Clarke werd al helemaal niet genoemd. Helemaal onlogisch is de door moederconcern Walmart doorgevoerde wijziging aan de top bij Asda echter niet. Sean Clarke begon zijn retailloopbaan ruim 15 jaar geleden bij Asda en hij kent het bedrijf behoorlijk goed.

CFO werd steeds nadrukkelijker retailer

In de afgelopen jaren deed hij enorm veel internationale ervaring op. Hij was de chief financial officer van Walmart voor dochterondernemingen in Japan en Duitsland en later in Canada. Rollen die passen bij zijn verleden als accountant bij Ernst & Young. De afgelopen jaren werd de financiële man door Walmart steeds nadrukkelijker betrokken bij het retailbedrijf. In China was Clarke vanaf 2014 verantwoordelijk voor assortiment, logistiek, marketing en operations. Daarna werd hij zelfs benoemd tot hoogste baas in China.

Asda is hoofdpijndossier voor Walmart

Hij geldt daarbij als een belangrijke vertrouweling van Dave Cheesewright, die binnen Walmart verantwoordelijk is voor de internationale activiteiten. Cheesewright draagt nu het hoofdpijndossier Asda over aan Sean Clarke. Mogelijk met een duidelijke belofte voor serieuze investeringen om van Asda weer een succesvolle speler te maken op de Britse markt.Daarbij krijgt Clarke ook nog te maken met de komst van Roger Burnley van rivaal Sainsbury’s, die door Andy Clarke zo’n beetje werd neergezet als kroonprins. De Britse media ging er de afgelopen weken vanuit dat Burnley binnen 3 jaar topman van Asda zou worden. Na de benoeming van Sean Clarke lijkt dit voorlopig niet waarschijnlijk.

Manager van mensen

Daarmee krijgt Sean Clarke dus nog iets extra’s op zijn bordje naast de opmars van discounters, tegenvallende kwartaalcijfers en een comeback voor verschillende rivalen. Hij zal zich ook moeten bewijzen als manager van mensen. Want de operationeel ijzersterke Burnley wordt gezien als een sleutelfiguur voor de ommezwaai bij Asda.

Kroonprins werd aangetrokken van Sainsbury’s

Toch leek de positie van Andy Clarke voorlopig nog veilig. Recent maakte de onderneming nog bekend dat Roger Burnley, één van de toptalenten van rivaal Sainsbury’s de overstap zou gaan maken. Burnley werd direct gezien als de kroonprins die door Clarke in enkele jaren zou worden klaargestoomd voor de top. In een kranteninterview op 6 juni was dit nog zo’n beetje het scenario voor de toekomst zoals dat door Clarke zelf werd uitgetekend.

Nieuw koningskoppel moet strategie bepalen

Het lijkt er inmiddels op dat hij zelf niet meer exact op de hoogte werd gesteld van de plannen van moederconcern Walmart met hun Britse dochter. Amper een week na het interview greep Walmart in en zette een topmanager die gepokt en gemazzeld is in de internationale retail op zijn plek. Met de al eerder genoemde Burnley als zijn rechterhand. Het nieuwe koningskoppel van Asda wacht de moeilijke taak om het lot van Asda te verbeteren. Dat zal nog niet makkelijk worden. Twee partijen die de laatste jaren ook zeer zwak presteerden, marktleider Tesco en het in het noorden van het land ijzersterke Morrisons, hebben zich onder nieuw management hersteld. Als Asda weer wil groeien, zal het klanten van de concurrentie af moeten pakken.

Bloomberg noemt nieuwe aanpak ‘laatste kans’

Daartoe zal opnieuw moeten worden geïnvesteerd in prijs en kwaliteit. Dit kan echter niet anders dan ten koste gaan van de winstgevendheid van het bedrijf. Dat is op zijn beurt weer tegen het zere been van beleggers in de Verenigde Staten, die al met een kritisch oog kijken naar de ontwikkeling van de beurskoers. Het persbureau Bloomberg, goed op de hoogte van beleggerssentimenten, noemt de nieuwe aanpak bij Asda de laatste kans voor het supermarktbedrijf. Anders voorziet het bureau verkoop aan private equity en daarmee het einde van het laatste bastion van Walmart in Europa.

Reageer op dit artikel