artikel

De Canadese droom van de familie Weston

Internationaal Premium

De Canadese droom van de familie Weston

De vierde generatie Weston heeft de leiding overgenomen in het Canadese familie-imperium. Galen G. Weston krijgt daarmee de controle over een onderneming die groot werd met suiker, brood en supermarkten, maar inmiddels ook de drijvende kracht is achter luxe retailers én het succesvolle Primark.

Met een vermogen van bijna $12 miljard heeft de familie Weston zo’n beetje evenveel geld als 5,5 procent van de Canadese populatie. Afgelopen januari kwam de vierde generatie aan de macht in het familiebedrijf George Weston Limited, een bedrijf dat in Nederland onder meer actief is via de Ierse discountmodeketen Primark en de luxe warenhuizen van De Bijenkorf. De familie verwierf al die rijkdom echter vanuit een bescheiden begin. Je zou het de Canadese droom kunnen noemen. Gebakken in brood, aangelengd met suiker, via de kassa’ s van de supermarkten uitgebreid en met (luxe-)retail naar nog grotere hoogte gestuwd.

In de leer bij een warme bakker

De aartsvader van het bedrijf, George Weston, werd geboren uit Britse immigranten naar Noord-Amerika. Heel veel onderwijs genoot hij niet, want al jong ging hij in Toronto in de leer bij een warme bakker. Op zijn achttiende begon hij voor zichzelf. Kocht een broodroute en maakte daar een dusdanig succes van dat hij twee jaar later al het bedrijf kon overnemen waar hij als jongen in dienst was getreden.

Mechanisatie heeft de toekomst

In een kranteninterview, jaren later, haalde George herinneringen op aan dat prille begin als zelfstandig ondernemer. ‘Ik bakte op mijn eerste dag 250 broden en leverde die persoonlijk, in mijn eigen wagen, bij mijn klanten af. Overal belde ik zelf aan.’ Het is een romantisch beeld van het bakkersambacht, maar de jonge Weston realiseerde zich al vroeg dat het tijdperk waarin piepkleine bakkertjes hun brood afleverden bij klanten geen succesvol toekomstbeeld bood. Overal in de industrie was de mechanisatie in volle gang en Weston snapte beter dan de meesten van zijn concurrenten dat daar de toekomst lag. Dat nieuwe technieken ervoor konden zorgen dat je op grote schaal brood kunt bakken van hoge en steeds gelijke kwaliteit. De bedrijfswinsten werden dan ook vooral geïnvesteerd in steeds modernere apparatuur en Weston ontwikkelde door het mixen van twee soorten tarwe zijn eigen succesrecept, Weston’s Home-Made Bread, nog altijd een begrip in Canada.

Startkapitaal van $200

Het magere startkapitaal van $200 begon aardig te groeien. Vijftien jaar na die eerste rit als zelfstandig ondernemer met de broodwagen opende hij een broodfabriek waar dagelijks 6500 broden konden worden geproduceerd én was hij de grootste bakker van Canada. De concurrentie probeerde hem de loef af te steken door onder de vaste broodprijs te duiken, maar Weston kon hen door zijn hypermoderne fabriek allemaal aftroeven. Daarmee maakte hij in 1899 definitief een einde aan het bakkerskartel dat vele jaren lang de broodprijs in Canada had bepaald. De groei van het bedrijf was enorm. De broodmarkt werd altijd beheerst door lokale bakkers, maar in 1901 werd het brood van George Weston al in honderd steden verkocht. Zijn volgende stap volgde dan ook snel; hij kocht de grootste meelproducent van het land om zo de volledige controle over prijs en kwaliteit te krijgen. Het zorgde er ook voor dat de productie van de bakkerij jaarlijks kon worden opgevoerd en dat het aanbod werd uitgebreid met koekjes met een veel hogere winstmarge.

Moderne Britse koekjes

Intussen werd zijn zoon Garfield klaargestoomd voor het familiebedrijf. Volgens de overlevering werd hij al kort na zijn geboorte in 1898 in het appartement boven de bakkerij naar beneden gedragen om de geur van vers brood op te snuiven. In de Eerste Wereldoorlog nam hij vrijwillig dienst in het Britse leger. Het bracht hem naar Europa, waar hij niet alleen het front bezocht, maar ook de moderne koekjesfabrieken zoals die in Engeland actief waren. Na zijn terugkeer kwam Garfield in dienst bij zijn vader en klom op naar een positie als manager. Hij investeerde daarbij niet alleen in hypermoderne Britse machines om betere koekjes te bakken, maar ook in Britse experts om de machines optimaal te gebruiken. Ook werd in eigen huis de roomboter geproduceerd voor in de koekjes. In 1924 kreeg Garfield onverwacht de leiding over het familiebedrijf. Zijn vader kwam na een zakenreis aan op het station in Toronto. Omdat er vanwege een zware sneeuwstorm geen taxi’s en bussen reden, ging hij lopend naar huis. Eenmaal thuis aangekomen, stortte hij in en overleed op zestigjarige leeftijd.

Amerikaanse infiltrant

Garfield zette de groeistrategie voort, meestal met succes. De internationale expansie werd echter een flop. Eind jaren twintig werd het bedrijf met zijn koekjes actief in de Verenigde Staten. Dat ging helemaal mis, al was dat niet de schuld van Weston. Concurrende bedrijven bleken een infiltrant te hebben gestuurd, die de operatie in de soep liet lopen.

Nieuwe kansen door de crisis

De economische crisis bood nieuwe kansen. Waar veel concurrenten in de problemen kwamen, bleef Weston winstgevend en kredietwaardig. De leningen werden gebruikt om concurrenten op te kopen en alsnog van de activiteiten een succes te maken. Ook kocht Garfield zijn eerste bedrijven in het Verenigd Koninkrijk in, wat uiteindelijk de basis werd van Associated British Foods, nu nog altijd één van de grootste producenten van suiker en bakkerij-ingrediënten ter wereld. De Tweede Wereldoorlog vormde amper een hindernis in de groeistrategie. Het bedrijf breidde nog verder uit in Groot- Brittannië, werd actief met bakkerijen in verschillende landen en stapte in de opkomende markt voor supermarkten, met Loblaws als bekendste naam. Ook andere merken kwamen in handen van de familie Weston, zoals het theemerk Twinings en het luxe foodwarenhuis Fortnum & Mason.

Keiharde concurrentie

Op zijn zeventigste deed hij een flinke stap terug, met zijn zoon Galen als beoogde opvolger. Die was begin jaren zestig naar Ierland verhuisd om met zijn eigen geld daar een supermarkt te beginnen. Begin jaren zeventig was dit uitgebouwd tot een kleine keten en had hij een warenhuisketen overgenomen. Op dat moment werd hij echter naar huis teruggeroepen om de grootste crisis in de geschiedenis van het familiebedrijf te bezweren. Garfield Weston had de groeiende concurrentie en het effect van prijzenoorlogen op de thuismarkt in Ontario onderschat en veel van de Loblaws-supermarkten waren verouderd en verlieslatend. Galen ging voortvarend aan de slag met een keiharde reorganisatie, waarbij zo’n zeventig winkels werden gesloten.

Voortdurende innovatie nodig

Net als zijn vader en grootvader voor hem snapte Galen Weston dat voortdurende innovatie nodig was. Samen met externe experts zette hij de Loblaws-formule volledig nieuw neer met een enorme uitbreiding van het versaanbod, het opfrissen van de winkels met grote foto’s van vers en verrijdbare displays met aanbiedingen. De operatie werd uiteindelijk een enorm succes en zette een wereldwijde standaard voor moderne supermarkten. Onder leiding van Galen Weston en zijn broer Garry werd de groeistrategie verder uitgebouwd door overnames. Vanuit Associated British Foods werd de bijzonder succesvolle modeketen Primark opgezet, terwijl het moederbedrijf in Canada volop overnames deed in de warenhuissector. De aankoop van het Britse Selfridges in 2003 spreekt daarbij het meest tot de verbeelding. Selfridges nam op zijn beurt in 2010 het Nederlandse De Bijenkorf over.

De geschiedenis herhaalt zich

De geschiedenis herhaalt zich soms en in 2007 moest Galen Weston zijn zoon de leiding geven over Loblaws, dat opnieuw in de problemen was gekomen. Modernisering van de logistiek en administratie leidde tot lege schappen in de winkels en ontevreden klanten. Galen Weston jr. implementeerde een ‘terug naar de basis’-programma dat de supermarktketen binnen een jaar weer winstgevend maakte.
In september vorig jaar nam Galen Weston sr. op 75-jarige leeftijd afscheid als topman van het familie-imperium. Afgelopen maand nam jr. de mantel over. De vierde generatie aan de leiding van het bedrijf dat als geen andere de Canadese droom heeft verwezenlijkt.

Reageer op dit artikel