artikel

Duurzaam paspoort voor iedere AH

Interview

Albert Heijn werkt aan duurzaamheid op maat. Iedere winkel van de marktleider krijgt duurzame elementen afgestemd op locatie, omgeving en klantenkring. Een goed voorbeeld van die gedachte staat in Alkmaar. Daar heropende de formule onlangs zijn XL, bomvol duurzame toeters en bellen. Vincent van Dijk vertelt namens Albert Heijn over de groene koers van de blauwe formule.

Duurzaam paspoort voor iedere AH

Vincent van Dijk is bij AH consultant store engineering en voor Ahold Delhaize Nederland is hij actief in vastgoed en bouw. In die rol zag Van Dijk de formule een jaar geleden in Purmerend de, naar eigen zeggen, duurzaamste supermarkt van Europa openen. In Alkmaar is een doorontwikkeling te zien.

Duurzaamheid is een breed begrip. Wat betekent duurzaamheid voor Albert Heijn?

‘We hebben duurzaamheid bij Albert Heijn gedefinieerd in drie stromen. Dat zijn achtereenvolgens: energieproducerend vastgoed, materialen en recyclestromen, en het comfort voor de klant. Bij het eerste punt kijken we hoe het winkelpand minder energie kan verbruiken. Nummer twee gaat om het gebruik en hergebruik van materialen en recyclestromen. En bij comfort voor de klant kijken we naar het binnen- en buitenklimaat van de winkel en hoe consumenten die inrichting ervaren. Het doel is om klanten op de winkelvloer bewust te maken van wat we doen met duurzaamheid. Wij willen in de retail de aanjager zijn van duurzaamheid. En wij denken dat we ook het voorbeeld kunnen zijn voor anderen, want met 1000 winkels heb je impact. Om een voorbeeld te geven: in dit winkelcentrum is de vestiging van Shoeby overgegaan op een andere CO2-installatie, vanwege de weg die wij zijn ingeslagen. Het is het resultaat van de gedachte dat je zoiets samen moet doen.’

Maar die impact zal niet op iedere locatie hetzelfde zijn.

‘Bij Albert Heijn gaan we voor maatwerk per winkel. Net als eerder maatwerk op locatie en assortiment, geldt dat ook voor duurzaamheid. Bijvoorbeeld maatwerk op energieverbruik, want iedere winkel heeft andere behoeften op dat punt. Alle supermarkten krijgen zo als het ware een eigen duurzaam paspoort.’

Sinds wanneer leeft die gedachte bij Albert Heijn?

‘Duurzaamheid staat al jaren op de agenda. Sinds 2008 is het CO2-gebruik van Albert Heijn met 40 procent gedaald. Drie jaar geleden zijn we begonnen duurzaamheid integraal in het winkelconcept mee te nemen. Sinds dat moment kijken we door het hele land hoe Albert Heijn energie kan besparen. Elementen zoals een CO2-installatie voor de lucht in de winkel en het gebruik van ledverlichting zijn nu al standaard.’

Wat is er speciaal aan deze locatie in Alkmaar?

‘We zijn eigenaar van het hele winkelcentrum, met als gevolg dat het complete complex is meegegaan in de duurzame gedachte. Zo is de winkel nu beter geïsoleerd en zitten er 1500 zonnepanelen op het dak. De XL is daarnaast met 200 vierkante meter uitgebreid. Ook de parkeergarage, met 150 parkeerplaatsen, is onder handen genomen. Daar wilde niemand parkeren, zo bleek uit klantenonderzoek, omdat het er domweg te donker was. Nu staan er op één dag, bij wijze van spreken, net zoveel auto’s als in een heel jaar. Dat komt omdat we nu veel meer verlichting hebben aangebracht in de parkeerkelder. Ook is de bereikbaarheid van de garage verbeterd, net als de verkeerssituatie net buiten de parkeerkelder. Het zijn beslissingen die inspelen op de klantperceptie. Want duurzaamheid draait niet alleen om milieu, het is veel meer dan dat. In de centrale hal van het winkelcentrum hebben we bijvoorbeeld verschillende zitplekken gevormd waar alle winkeliers profijt van hebben.’

Een van de duurzaamheidsstromen draait om energieproducerend vastgoed. Waar zien we dat in Alkmaar in terug?

‘60 procent van de energie wordt hier nu lokaal opgewekt, de rest kopen we op via groene stroom. Energie wekken we op door 1500 zonnepanelen en we hebben hier een WKK , die ook in de XL in Tilburg en Purmerend staat. WKK staat voor warmte-krachtkoppeling, de motor van dit apparaat wekt zowel elektriciteit als warmte op. Die warmte is het extraatje, want dat kunnen we gebruiken voor de temperatuur in de winkel. Dankzij de WKK gaat nu niet 60 procent, maar nog maar 11 procent aan CO2 verloren. Met de energie die we opwekken, voeden we ook de centrale hal van het winkelcentrum, de Etos en de Gall & Gall. We zoeken steeds naar een efficiëntere werkwijze om de energie te beheren. Ieder procentje besparing is er één, we zijn immers kruideniers. Daarnaast is er veel aandacht besteed aan de schil van het gebouw. Het is door de duurzame gevelbekleding van herbruikbaar materiaal erg energiezuinig.’

Wat is er in Alkmaar bijzonder aan het materiaalgebruik?

‘In de centrale hal van het winkelcentrum liggen allemaal tegels in de vloer die al eerder door Albert Heijn zijn gebruikt. De kapjes van de ledverlichting boven de agf zijn gemaakt van gerecycled plastic en 3D-geprint. Ook achter de plafondplaten zit een verhaal. Eerst zijn de oude plafondplaten verwijderd. Vervolgens zijn ze verpulverd door de maker en via een machine er weer als nieuwe plafondplaat uitgekomen. Uiteindelijk willen we zo ver gaan dat iedere plafondplaat straks zijn eigen paspoort krijgt. Dat je kunt zien wat de weg is die de plaat heeft afgelegd. Dat moet in de toekomst voor al het materiaal gaan gelden. Verder hebben we voor het plafond van het winkelcentrum ‘slecht’ hout gebruikt. De bomen die daarvoor zijn weggehaald, worden vervangen door bomen die veel beter CO2 kunnen opnemen. Verder worden er geen nieuwe stellingen toegevoegd. We wisselen ze onderling tussen de winkels uit, zodat de stellingen steeds worden hergebruikt. Ook letten we op het licht. In de verschillende ruimten zitten sensoren die aanvoelen of er nog iemand aanwezig is. En na sluitingstijd staat de verlichting tijdens het vakkenvullen afgesteld op een lagere sterkte dan standaard het geval is.’

En dan nog het comfort voor de klant?

‘Dat zit in de kwaliteit van de lucht door ons energiezuinige koel- en klimaatsysteem, de bereikbaarheid van het winkelcentrum en de groene omgeving. Zo hebben we in de centrale hal een groene wand (muur met beplanting, red.) geplaatst voor meer zuurstof. Onze luchtinstallatie heeft een warmtewiel dat vuile lucht uit de winkel zuigt, de warmte er uit haalt, die weer in de installatie stopt, waarna de warmte weer kan worden gebruikt. Ook hebben wij een zogeheten ‘programma van eisen groen’ geïntroduceerd, waarmee we nieuwe winkels blijven vergroenen. Het zijn maatregelen die aanhaken op het Blue Building Institute, waar AH founder en koploper van is. Dit is een initiatief voor het creëren van een gezonder klimaat in gebouwen. Albert Heijn wil een vertaalslag maken naar de retail en de partij zijn die de norm is wat betreft gezonde supermarkten.’

Is dit nu de duurzaamste supermarkt van Europa?

‘Zo moet je het niet zien. Dit is een doorontwikkeling van Purmerend. Zo maken we op de buitenmuren gebruik van dakpannen van gerecycled materiaal. En op het dak hebben we nestkasten geplaatst voor vleermuizen, om de biodiversiteit te stimuleren.’

Op de winkelvloer valt op dat er plaats is gemaakt voor de concepten Bakery Café en Deli Kitchen.

‘Die zijn ook doorontwikkeld. Zo hebben we in de Bakery Café bijvoorbeeld een koelvitrine voor de drankjes, terwijl in de XL Gelderlandplein een ijsbak wordt gebruikt. Ook is de afstand tussen medewerkers verkleind. Uit een meting met een stappenteller werd duidelijk dat een medewerker gemiddeld wel 10 kilometer per dag moest lopen. Zodoende is de maximale afstand tussen de medewerkers verkleind van 1,80 meter naar 1,40 meter. Dat scheelt drie kilometer op een dag. Ook dat is duurzaamheid. De Deli Kitchen is in vergelijking met XL Gelderlandplein een stuk compacter. We willen hier meer product laten zien in plaats van meubel. Verder willen we een grotere roulatie van het assortiment en meten we het verbruik van de apparatuur in de keuken. Daarnaast is er ruimte gemaakt voor zitjes voor directe consumptie. In de toekomst kunnen we sneller schuiven met concepten op de winkelvloer, omdat de afvoer niet meer in de vloer zit.’

Aan de muur hangt een infographic over de duurzame aspecten?

‘Ja, we willen dat iedereen bewust wordt waar we mee bezig zijn. Dat geldt voor zowel medewerkers als klanten. Zo zie je op de infographic dat we machines hebben waarmee we kou en warmte kunnen opslaan en het klimaat kunnen beheersen. Nogmaals, wij willen de aanjager van duurzaamheid zijn. En dat ben je pas echt door het er niet steeds over te hebben, maar door het gewoon te doen.’

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels