artikel

Fabulous 40: vers en private label domineren

Onderzoek

Fabulous 40: vers en private label domineren

Vers en private label domineren de jaarlijkse ranglijst van snelstgroeiende foodbedrijven, de Fabulous 40. Group of Butchers staat voor het tweede jaar op rij bovenaan, maar daaronder is sprake van flinke verschuivingen met liefst zeventien nieuwkomers, waaronder drie in de top-10.

Het is de achtste editie van de Fabulous 40 zoals die jaarlijks door Capitalmind wordt samengesteld en in Foodmagazine wordt gepubliceerd. Het betreft cijfers over de jaren 2013-2015. Alleen niet-beursgenoteerde bedrijven, met een omzet van meer dan 5 miljoen euro, die tijdig hun cijfers deponeren bij de Kamer van Koophandel, komen in aanmerking voor de ranglijst.

Download de complete Fabulous 4o >>>

Group of Butchers opnieuw nummer één

Enkele opvallende conclusies. De nummer één is dezelfde als vorig jaar, Group of Butchers, dat een omzetgroei van maar liefst 45,27 procent genereerde. De nummer twee, diepvriesspecialist Marfo is helemaal nieuw in de lijst. De gemiddelde groei van de top-40 bedroeg dit jaar 5,39 procent, tegen 6,66 procent een jaar eerder. Al sinds 2013 daalt het groeitempo, al doen foodbedrijven het beter dan andere sectoren waarvoor het bureau soortgelijke ranglijsten samenstelt.

Afname aantal fusies en overnames

Een belangrijke factor bij de daling van het groeitempo dit jaar is de afname van het aantal fusies en overnames. Capitalmind noteerde dit jaar activiteiten bij dertien bedrijven, tegen twintig een jaar eerder. In de top-40 noteren 35 ketens positieve groei, een jaar eerder waren dat er nog 37. Partijen die overnemen, groeien wel veel harder (7,16 procent) dan de bedrijven in de lijst die op eigen kracht groeiden (4,54 procent).

A-merken horen vaak bij beursgenoteerde bedrijven

De ranglijst weerspiegelt de ontwikkelingen in de foodbranche. Mede-oprichter Jan Willem Jonkman: ‘Veel bedrijven die actief zijn in vers en private label. In vers deden vooral bakkerij-, vlees- en agf-bedrijven het erg goed. Als kanttekening moet ik hierbij plaatsen dat veel van de A-merken in kruidenierswaren eigendom zijn van beursgenoteerde bedrijven en dus niet in aanmerking komen voor een plek op deze ranglijst.’

Drankenfabrikanten en kruidenleveranciers groeien

Senior associate Anne Jansen voegt hieraan toe. ‘Ook opvallend is dat alle nog in de ranglijst genoteerde drankenfabrikanten alcoholische dranken produceren. Mensen zijn meer met hun gezondheid bezig en drinken bijvoorbeeld minder frisdranken, maar kunnen alcohol blijkbaar minder makkelijk laten staan. In de groei van verschillende partijen die zich met kruiden bezighouden zie je de trend naar culinair barbecueën, het feit dat de reizende Nederlander kennis heeft gemaakt met nieuwe smaken en het feit dat in Nederland steeds meer mensen wonen die kruidig eten van huis uit meekrijgen.’

Meer consolidatie in vlees in Nederland

De helft van de top-10 van de ranglijst bestaat uit vleesverwerkende bedrijven, iets wat in lijkt te gaan tegen de trend dat Nederlanders uit gezondheidsoverwegingen juist minder vlees gaan eten. ‘Consolidatie speelt in Nederland sterk. Veel sterker dan in bijvoorbeeld Duitsland. Daarnaast groeit de export ook. Nederlanders eten dan weliswaar minder vlees, maar het buitenland eet meer in ons land verwerkt vlees. Nederlanders zelf zijn daarbij in voor duurder vlees waar zaken als traceability goed
geregeld zijn.’

Volgend jaar weer meer overnames

De afname van de groei en het aantal overnames is opvallend gezien de ontwikkelingen in de economie, maar volgens Jonkman goed verklaarbaar. ‘Voor een deel is deze lijst een geschiedenisles, aangezien het gaat over de periode tot 2015. Zo zagen we in de periode 2013 en 2014 veel overnames, waarna een periode van consolidatie volgt. In 2016 waren er weer meer overnames, maar die zien we pas volgend jaar in de ranglijst terug. Voor wat betreft de economie: dit zijn de witte raven van de branche. Bedrijven die via investeerders of eigenaren over de middelen beschikken om in een minder draaiende economie overnames te doen of autonoom te groeien.’


Top-10 nader toegelicht

1 (1) Group of Butchers (meat) +45,27%
Jonkman en Jansen: ‘Dat bedrijf kennen we goed. Zij zijn een echte categoriekoning. Ze verkopen niet alleen producten, maar nemen het management over de categorie over en helpen supermarkten om een hoger marktaandeel te behalen. Het zijn échte salespartners van hun klanten. Daar zijn hun overnames ook op gericht. Wij waren betrokken bij de overname door Group of Butchers van Voskuilen, die enorm sterk zijn in gehaktballen. In 2016 hebben ze een rookworstenfabrikant overgenomen. Investeerders helpen bij de groei.’

2 (-) Marfo (frozen food) +32,18%
‘Die zijn nieuw in de lijst, daar heeft private equity een belang in. Zij doen frozen food voor o.a. luchtvaartmaatschappijen. Daarbij zitten ze in het hoge segment, catering voor bijvoorbeeld de businessclass. Ze winnen tenders en moeten daardoor stevig gas geven.

3 (7) Hessing (vegetables and fruit) +15,15%
‘Hessing voert een steady overnamebeleid. In 2015
namen ze Van Gorp Greenfood en DutchGrowers over. Ze staan al langer in de lijst, maar maken een mooie sprong vooruit. Het is ook het type bedrijf dat voor hun marktpositie moet groeien. Ze zitten tussen de telers en de supermarkten in. Ze moeten een goede positie met toegevoegde waarde
creëren om zich zo te ontwikkelen tot een category king.’

4 (-) Hellema (bakery products) +11,04%
‘Dat is een interessant bedrijf om eens nader naar te kijken. Ze lijken qua portfolio wel een beetje op Lotus, die Hellema vast in de gaten houden. Hellema is nog een écht
familiebedrijf met een sterk assortiment.’

5 (4) Van Loon Vlees (meat processing) +10,16%
‘Van Loon is een vaste naam in de top van de Fabulous 40. Ze winnen veel tenders en groeien mee met hun belangrijkste klant, Lidl. Ze hebben nu ook het productiebedrijf van Jumbo overgenomen, maar dat zit nog niet in deze ranglijst. Volgend jaar zullen ze waarschijnlijk hoger staan.’

6 (20) Zwanenberg Food Groep (meat processing) +9,12%
‘Zwanenberg is een moderne toeleverancier aan de supermarkten met zowel bekende merken als Kips, Zwan, Zwanenberg, Linera, ANUR en Wahid (Halal) en als private label verpakte vleeswaren, snacks en maaltijdcomponenten. Merken werden veelal ingelijfd door overnames in binnen- en buitenland.’

7 (3) Banketbakkerij Merba (bakery products) +8,27%
‘Tijdens een bedrijfsbezoek vorig jaar waren we enorm onder de indruk van hun productiefaciliteit, vrijwel volledig computergestuurd. Ze konden op de iPhone alles goed volgen, wie, wat waar en hoe. Merba is wereldwijd een topper in chocoladekoekjes en slagen erin hun houdbare koekjes als low cost producent over de hele wereld zeer winstgevend weg te zetten.’

8 (13) Peka Kroef (potatoes) +6,31%
‘Zij hebben hun stijging deels te danken aan een toenemende vraag en prijsstijging in aardappelen, maar het is ook een echte categoryleader. Ze zijn erin geslaagd van de wat saaie aardappel uit onze jeugd een merkproduct te maken in veel variaties die helemaal passen bij deze tijd. Mooie onderneming.’

9 (25) Zandbergen (meat) +5,59%
‘Zandbergen slaagt erin om ook internationaal succesvol te zijn. Ze beheersen de hele bedrijfskolom, tot eigen vee in Zuid-Amerika aan toe. Ze zijn dus erg sterk in traceability. Ze hebben internationaal veel succes met diepgevroren premium hamburgers en steaks onder het merk The Frozen Butcher. Dat is in veel landen een succes.’

10 (-) Luiten Vleeswaren (meat) +5,40%
‘Wat voor de andere vleesproducenten geldt, is ook voor Luiten van toepassing. Ze leveren aan supermarkten, maar profiteren ook van de groei in foodservice met levering aan cateraars en groothandels. De geschiedenis van dit bedrijf gaat terug tot de jaren dertig. Ze hebben een sterke positie in Nederland en groeien ook internationaal.’ 

 


Fabulous 40: Zo komt de ranglijst tot stand

De bedrijven die in de Fabulous 40 zijn opgenomen voldoen aan vijf vooraf gestelde selectiecriteria. De bedrijven dienen actief te zijn in de producerende voedings- en drankensector, met de hoofdvestiging in Nederland. De omzet dient minimaal €5 miljoen te bedragen in één van de gemeten jaren. Jaarrekeningen moeten uiterlijk op 31 maart 2016 zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel. Bedrijven dienen niet-beursgenoteerd te zijn en de meerderheid van de aandelen moet in handen zijn van Nederlandse aandeelhouders danwel buitenlandse private-equitypartijen. Er is onder meer gebruik
gemaakt van gegevens van de Kamer van Koophandel, bedrijfsinformatie, openbare informatie van websites en interviews. Als maatstaf voor de groei is het groeipercentage van de omzet over de jaren 2013, 2014 en 2015 gekozen, de zogenaamde CAGR-methode (Compound Annual Growth Rate).

Verdwenen toppers

Wanneer er veel nieuwkomers zijn, vallen er ook veel bedrijven uit de ranglijst. Enkele van deze bedrijven stonden al minimaal vijf jaar in de Fabulous 40. Bijvoorbeeld Refresco, dat vorig jaar nog tweede stond, maar nu als beursgenoteerde onderneming niet meer in aanmerking komt voor de ranglijst. DOC Kaas kende een flinke negatieve groei en staat nu in de grotere ranglijst op plek 72. Dat geldt in iets mindere mate ook voor Vreugdenhil, Rouveen, Van Drie Groep en GPS Nunspeet.
Andere uit de lijst verdwenen bedrijven zijn bijvoorbeeld Sanorice (vorig jaar nog 8e), Vezet (12e) en Bavaria (34e). Zij hebben allen nog geen cijfers over 2015 gepubliceerd en konden dus niet worden opgenomen in de ranglijst. Lucas Bols (35e) is nu beursgenoteerd en Sonneveld (40e) is nu in buitenlandse handen.

Reageer op dit artikel