artikel

Van glutenvrij zomerkamp tot Afrikaans kinderdorp

Achtergrond Premium

Van glutenvrij zomerkamp tot Afrikaans kinderdorp

Een kleine greep uit het nieuws: Coop gaat een samenwerking aan met Nationaal Park De Hoge Veluwe, acht ketens zetten zich in voor Stichting Jarige Job, Poiesz geeft een cheque aan Maarten van der Weijden in de strijd tegen kanker. De combi supermarkt en goede doelen is ‘hot’. Voor Foodmagazine aanleiding voor een inventarisatie in vijf vragen over de relatie tussen supermarktketens en goede doelen.

Wie een blik werpt op de lijst van goede doelen die door supermarkten worden ondersteund, valt van alles op. Elke supermarktketen zoekt nauwkeurig goede doelen die passen bij de kernwaarden van de formule. Zo zijn de goede doelen van Plus veelal gerelateerd aan duurzaamheid, milieu en gezondheid, passend bij het duurzame karakter van de keten. Hoogvliet zet zich met name in voor kinderen, terwijl buurtketens als Spar en Coop het zoeken in lokale goede doelen.

Welke goede doelen worden er door Nederlandse supermarkten landelijk (of in het hele marktgebied) ondersteund?

Hier een 100 procent volledig antwoord geven, zou resulteren in een ellenlange opsomming van goede doelen. Dat doen we dus niet. Een aantal formules valt echter op. Zo zegt Spar dat slechts ‘bij uitzondering’ landelijke goede doelen te ondersteunen. ‘De meeste goede doelen worden namelijk op lokaal niveau door ondernemers omarmd en zo kunnen zij een belangrijke rol vervullen in hun dorpen, wijken en steden’, aldus woordvoerder Ellen Deijkers. Wat Spar wel landelijk aanpakt, zijn ludieke, eenmalige acties. ‘Daar verbinden we ons dan voor een beperkte tijd aan, omdat we ze vinden passen bij de rol die Spar wil vervullen en de merkwaarden van Spar: voorbeelden zijn de Kika armbandjesactie en de Orange Babies dinersetactie.’ Debbie Huisman, mvo-specialist van Plus, noemt vier samenwerkingen die Plus landelijk heeft: een strategisch partnerschap met Max
Havelaar, een samenwerking met Nederland Schoon, een overeenkomst Voedselbanken Nederland en het partnerschap van Plus met het Fonds Gehandicaptensport. Daarnaast zijn er volgens Huisman diverse Plus-collega’s die zich met steun van Plus via een sportieve prestatie inzetten voor goede doelen. ‘Zo hebben op 10 juni 18 deelnemers van het Plus Moves-team, wandelend of fietsend, succesvol de Mont Ventoux beklommen in het kader van Klimmen tegen MS. Zij hebben ruim €13.000 opgehaald.’

Jan Linders (zie ook kader) ondersteunt in totaal 60 goede doelen: één per supermarkt (59 vestigingen) en één voor het servicekantoor/dc. Lily van den Berg, coördinator Marketing & Communicatie van de formule: ‘Van natuur (IVN) tot cultuur (Cultuur overdag), van jong (scouting) tot oud (De Zonnebloem) en van mens (reddingsbrigade) tot dier (dierenambulance).’ Hoogvliet noemt twee initiatieven die binnen de organisatie een prominente plaats hebben gekregen. Woordvoerder Anneke van Kempen: ‘In 2013 is Hoogvliet in aanraking gekomen met het kinderdorp Rehoboth in Zuid-Afrika. Het dorp biedt hulp aan met hiv besmette (wees)kinderen van wie familieleden niet meer in staat zijn om voor ze te zorgen. Hoogvliet ondersteunt het kinderdorp financieel voor voeding en educatie. Zo heeft Hoogvliet al een schoolgebouw gerealiseerd en steunt Hoogvliet het kinderdorp financieel. Daarnaast betrekt Hoogvliet zijn medewerkers bij de goede doelen.’ Het andere initiatief is Stichting Hoogvliegers, die zieke of gehandicapte kinderen in de leeftijd van 6 tot en met 17 jaar een bijzonder avontuur laat beleven. In 2017 bestond de stichting 10 jaar. Om dit jubileum te vieren heeft Hoogvliet drie van zijn vrachtwagens bestickerd om de stichting te feliciteren. Daarnaast draagt Hoogvliet op diverse manieren bij aan de stichting.

Jan Linders-jubileum leidt tot eigen fonds

Toen de Limburgse supermarktketen Jan Linders in 2013 50 jaar bestond, werd het Jan Linders Fonds opgericht. Het is een zelfstandig fonds dat dit jaar ruim 60 lokale doelen ondersteunt. Lily van den Berg, coördinator Marketing & Communicatie van de formule: ‘De lijfspreuk van onze oprichter, de heer Jan Linders, was: ‘Houd van de mensen, dan houden de mensen van jou.’ Het zit dus in de genen van Jan Linders supermarkten om actief betrokken te zijn bij de omgeving. Elke supermarkt is echt onderdeel van de wijk waarin hij gevestigd is.’ Het 50-jarig jubileum was voor de keten een goed moment om die band nog eens extra te versterken. Sinds de start in 2013 werd €787.583 ingezameld. Doelstelling van het Jan Linders Fonds is het ondersteunen van lokale initiatieven, die de leefbaarheid in de omgeving direct of indirect verbeteren.

Coop zoekt het bij organisaties die passen bij de merkwaarde ‘dichtbij’. Woordvoerder Yvonne van Asselt: ‘Een aantal voorbeelden van partnerships waarin we samen het verschil hebben gemaakt en voelbaar/zichtbaar zijn op lokaal niveau zijn de Johan Cruyff Foundation waarmee we de afgelopen jaren samen met leveranciers hebben bijgedragen aan leukere schoolpleinen (Doekoe-actie), het Rode Kruis waarmee we het Coop Rode Kruis-fonds hebben opgericht en aandacht hebben voor zelfredzaamheid en EHBO. Een ander voorbeeld is de samenwerking met Veilig Verkeer Nederland. Ook met de Voedselbank Nederland hebben we sinds vorig jaar een structurele samenwerking, die op lokaal niveau wordt gefaciliteerd.’

Volgens Jeske Bleeker, mvo & corporate communicatieadviseur van Jumbo, valt ook sportsponsoring onder het steunen van goede doelen. ‘Wij vinden gezond leven belangrijk. Daarin spelen gezond eten en meer bewegen een rol. Door schaats- en wielerploeg Team LottoNL-Jumbo te sponsoren, willen wij onze klanten inspireren om gezond te leven. Samen kunnen we onze expertise op het gebied van gezonde voeding actief uitdragen en onze klanten aansporen om meer te bewegen.’ Jumbo ondersteunt daarnaast ook andere organisaties en activiteiten, zoals Alzheimer Nederland, het KWF, Spieren voor Spieren en het Koningsontbijt.

De lijst initiatieven waaraan Albert Heijn zich heeft verbonden, is schier eindeloos. Woordvoerder Pauline van den Brandhof bevestigt dat de marktleider veel doet op het gebied van samenwerking met goede doelen. ‘Soms op grote schaal, maar vaker juist met lokale initiatieven. Zo organiseren honderden winkels buurtlunches in de Week tegen Eenzaamheid, organiseerden onze winkels rondom kerst speciale momenten in de vorm van een ontbijt, lunch, borrel of diner en hebben we daar het programma ‘Lokale Helden’ bij Appie Today voor. Onze Haagse winkels realiseerden samen met lokale partners zelfs een kerstdiner voor honderden stadsgenoten.’ Daarnaast werkt Albert Heijn samen met partners Sensoor (tegen eenzaamheid), JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht) en Jinc, dat zich inzet voor arbeidsparticipatie van kansarme jongeren. Van den Brandhof: ‘Maar AH doet meer. Op het gebied van gezondheid, duurzaamheid en dierenwelzijn in de buurt willen wij inzicht verkrijgen in de vraag hoe supermarkten kunnen bijdragen aan een gezonder voedselaanbod, een gezonde voedselomgeving en gezond voedselgedrag. Hiervoor hebben we onder meer samenwerking met het Diabetes Fonds, Natuurmonumenten en Natuur & Milieu.’

In hoeverre komt de ondersteuning van goede doelen uit het eigen budget van supermarktorganisaties?

Wisselend. De ondersteuning van initiatieven vanuit Plus komen uit eigen budget, net als die van Hoogvliet. Anneke van Kempen van laatstgenoemde formule zegt dat ook Hoogvliet-klanten rechtstreeks een steentje kunnen bijdragen: ‘We hebben op onze statiegeldautomaten een donatieknop voor het goede doel.’ Poiesz-woordvoerder Jan Hoitema laat weten dat het bij de Friese formule vaak een combinatie is van eigen bijdrage en inspanningen door klant en leverancier. Bij Spar komt het geld uit twee potjes. Ellen Deijkers: ‘Ondersteuning komt uit het eigen holdingbudget en, afhankelijk van de actie, na afstemming met ondernemers uit gezamenlijke marketingbudgetten. Inzamelingsacties onder klanten is afhankelijk van de actie, maar vanuit de verbindende rol die wij in de samenleving willen vervullen zullen ondernemers en klanten hierin altijd een rol moeten spelen.’ Bij Jan Linders is het eveneens een combinatie van eigen geld, en donaties van klanten. Lily van den Berg: ‘Twee keer per jaar organiseert Jan Linders een collectieve actie. Dan wordt er bij een actie-artikel €0,50 tot €1 afgedragen voor het plaatselijke goede doel. Vaak een populair product, zoals vlaaien. Daarnaast zijn er in elke winkel activiteiten, vier tot zes per jaar. De klant betaalt voor de activiteit, koopt iets of
doneert statiegeld. Jan Linders verdubbelt de opbrengst van een aantal van deze activiteiten.’

Hoe wordt bepaald of een goed doel in aanmerking komt voor ondersteuning?

‘Het ondersteunen van goede doelen is over het algemeen een lokale aangelegenheid. We zijn een organisatie van en voor zelfstandige ondernemers en zij weten als geen ander wat er in hun marktgebied speelt en waar behoefte aan is’, zegt Debbie Huisman namens Plus. ‘Landelijk wordt er om die reden dan ook slechts een beperkt aantal goede doelen gesteund. We streven daarbij naar samenwerkingen voor een langere tijd, passend bij onze positionering ‘Goed eten’, die landelijk toepasbaar en lokaal inzetbaar zijn.’ Bij Poiesz en Jan Linders, keten met een sterke regionale binding, staat dat criterium voorop. Jan Hoitema van Poiesz: ‘We kunnen dan best landelijke goede doelen ondersteunen, zoals recent Pink Ribbon, maar we hebben dan wel de contacten met lokale afdelingen. Ook actualiteit is een criterium.’ Lily van den Berg van Jan Linders vult aan: ‘Jan Linders hecht een groot belang aan de streek en de lokale betrokkenheid. Dit komt tot uiting in de merkwaarden waarbij er veel aandacht is voor de regio. De activiteiten moeten direct of indirect de leefbaarheid in de omgeving verbeteren en een charitatieve insteek hebben.’

Coop is vorig jaar ook overgestapt op het steunen van lokale goede doelen, waar het voorheen veel landelijke doelen betrof. ‘Dichterbij onze klant’, legt woordvoerder Yvonne van Asselt uit. ‘Elke winkel steunt vier keer per jaar een kwartaal lang een lokaal goed doel. De geselecteerde doelen moeten direct betrokken zijn bij de leefomgeving van een Coop-winkel en een sociaal-maatschappelijk en betrokken karakter hebben. Bij elke donatie die klanten doen, verdubbelt Coop de opbrengst.’ Volgens Anneke van Kempen kiest Hoogvliet initiatieven vanwege de kinderen die er mee worden geholpen. ‘Kinderen zijn een speerpunt binnen de Hoogvliet-formule. Kijk maar naar de speeltoestellen, poppentheaters en overige activiteiten die we voor en rond kinderen verzorgen.’

Bij Albert Heijn is het duurzaamheidsbeleid leidend bij aanvragen voor ondersteuning van goede doelen. Pauline van den Brandhof: ‘Kleine initiatieven die te maken hebben met het stimuleren van gezond eten, drinken en bewegen van kinderen in Nederland nemen wij in behandeling. Doelen waar je aan kunt denken zijn een scoutingkamp, sportdagen van basisscholen, zomerkampen, kampen met als thema ‘ glutenvrij’ of een opening van een speeltuin.’ Voor Aldi zijn thema’s gezondheid en klimaat/milieu belangrijk, zegt woordvoerder Laetitia Gruwel. ‘We zetten onze deskundigheid in voor maatschappelijke onderwerpen. Hierbij richten we ons voor een langere periode op geselecteerde thema’s en doelgroepen.’ Aldi heeft hiervoor een CR (corporate responsibility)-policy.

Welke vrijheid hebben filiaalmanagers en ondernemers om lokale goede doelen te ondersteunen?

Volgens Spar-woordvoerder Ellen Deijkers mogen ondernemers zelf bepalen wat ze wel of niet steunen. ‘Ze maken daarin zelf een afweging wat voor hun marktgebieden het meest relevant is. Het komt niet of zelden voor dat Spar Holding andere keuzes had gemaakt; ondernemers voelen heel goed aan wat wel of niet Spar-waardig is’, zegt zij. Het vertrouwen in de Spar-ondernemers is blijkbaar groot. Bij Jumbo liggen de zaken anders. Hoewel er tal van voorbeelden zijn van ondernemers die lokaal allerlei initiatieven ondersteunen buiten de primaire aandachtsgebieden (zie eerste vraag) van Jumbo, adviseert het moederbedrijf filiaalmanagers en ondernemers om ‘in dezelfde lijn te sponsoren’. Ook bij Hoogvliet is duidelijk bepaald welke goede doelen er worden ingesteund, al is er volgens Anneke van Kempen wat ruimte voor filialen. ‘Incidenteel kan een lokaal initiatief worden ingezet.’
Bij Coop en Plus mogen ondernemers zelf weten welke doelen ze lokaal ondersteunen. Vanuit het Plus-hoofdkantoor in Utrecht krijgen de winkeliers van die formule wel ondersteuning, met landelijk ontwikkelde campagnes die lokaal ingezet kunnen worden indien gewenst. Zo is er de Bananenbox, waarbij de ondernemer fruit verzorgt tijdens de rust van sportwedstrijden bij de lokale vereniging. Bij Poiesz wordt ondersteuning bepaald vanuit het hoofdkantoor. Jan Hoitema van de keten: ‘Maar bedrijfsleiders komen zelf met initiatieven, die vervolgens worden getoetst.’

‘Geen idee aan welk doel Spar is verbonden’

Een rondgang langs een aantal supermarktondernemers leert dat zij zich vrijwel allemaal lokaal hebben verbonden aan een of meer goede doelen. Opvallend is dat diverse ondernemers, allen lid van het Distrifood Winkelierspanel, niet weten welke goede doelen hun formule ondersteunt. ‘Ik zou niet goed weten aan welk goed doel Spar zich momenteel verbonden heeft’, zegt een Brabantse ondernemer van die formule. ‘Lokaal probeer ik wel actief te zijn via sponsoring, maar niet overdreven. Ik ben geen filantropische instelling.’ Een Plus-winkelier in Gelderland zegt ook niet te weten aan welke goede doelen zijn formule is verbonden. Een formulegenoot uit de provincie Utrecht zegt dat goede doelen niet alleen maar gaat om geld inzamelen tegen bijvoorbeeld een ziekte. ‘Het is ook het milieu, en maatschappelijk verantwoord winkelen.’ Wederom een Plus-ondernemer, nu in het zuiden van het land, vindt dat zijn formule de juiste keuzes heeft gemaakt wat goede doelen betreft. ‘Lokaal hebben we volop de gelegenheid om ons daarin te onderscheiden.’ Over het algemeen zijn de winkeliers van mening dat ze lokaal genoeg ruimte krijgen om te kiezen welke goede doelen ze ondersteunen. ‘Zeker, we hebben recent nog meegelopen met de Samenloop voor hoop van KWF’, zegt een Spar-ondernemer in Zuid-Holland trots. Een Overijsselse Plus-ondernemer steunt naast de landelijke initiatieven van Plus ook diverse lokale doelen: ‘Ouderenzorg in de gemeente en armoedebestrijding in Twente.’

Op welke acties zijn formules extra trots?

Hoewel supermarktketens ongetwijfeld op elke vorm van ondersteuning trots zijn, zijn er altijd acties die net even wat meer voldoening geven. Om met een hele recente te beginnen, de ondersteuning van Poiesz voor de zwemactie van Maarten van der Weijden, die zwemmend de Elfstedentocht trachtte te volbrengen. Volgens Jan Hoitema klopte die actie helemaal. ‘Regionaal, met impact en sympathiek. Het sloot perfect aan op onze merkpersoonlijkheid (Persoonlijk, Oprecht, Inspirerend Eigenzinnig, Strijdbaar, Zorgvuldig). Er is een geweldig mooi bedrag ingezameld als resultaat van een samenwerking tussen klanten, leveranciers en Poiesz.’
Plus is erg blij met een dertigtal ondernemers in de regio Rotterdam die gezamenlijk geld ophaalden voor de Daniël den Hoed. Zowel klanten als leveranciers waren betrokken bij deze actie, die begin dit jaar €11.000 opleverde voor kankeronderzoek.

Hoogvliet kijkt met genoegen terug op de Hoogvliet Parade die in 2016 voor het eerst werd georganiseerd. Anneke van Kempen: ‘Een festivaldag voor alle Hoogvliet-medewerkers en hun familie met diverse feestelijke activiteiten waarbij de opbrengst voor de beide goede doelen was. Dit was zo’n succes dat dit in 2017 herhaald is. In 2018 hebben we dit niet gedaan vanwege de activiteiten rond ons 50-jarig jubileum.’ Laetitia Gruwel van Aldi noemt als voorbeeld van een succesvolle actie het lespakket dat door Aldi samen met Plastic Soup Foundation werd ontwikkeld. ‘Inmiddels hebben namelijk al 900 scholen het lespakket besteld. Het lespakket is onderdeel van ‘De Wereld van OZ’: een nieuw digitaal platform voor kinderen, waarin ze actief worden meegenomen in een magisch-realistische wereld Onder Zee. Verder bestaat het platform uit een website en een gelijknamige animatie, waarin de gevolgen van de plasticsoep op een speelse manier duidelijk worden gemaakt.’

Jumbo had tijdens de Olympische Winterspelen begin dit jaar de S’FanMuts. In Veghel zijn ze nog altijd blij met de impact van dit initiatief. Jeske Bleeker: ‘Een eerbetoon aan Sven Kramer en alle andere schaatstoppers. Dankzij deze actie ging er een mooi bedrag naar stichting Spieren voor Spieren.’ Bij Zorgboerderij De Liesvelden in Beek en Donk is men blij met Jan Linders. De supermarktketen zorgde ervoor dat er een zogeheten zorgfiets-trein (een aangepaste fiets die elektrisch is, en waar drie cliënten tegelijkertijd op kunnen fietsen, red.) aangeschaft kon worden voor de cliënten, oudere mensen met een vorm van dementie of met lichamelijke beperkingen. Lily van den Berg: ‘Het fiets-treintje wordt dankbaar gebruikt, zo kunnen cliënten onder begeleiding genieten van het mooie Brabantse landschap.’ 

Reageer op dit artikel