artikel

Zelfzorgmiddelen groeien fiks door griep

Assortiment

2015 was een ‘goed’ griepjaar. Supermarkten profiteerden van de vraag naar probleemoplossers voor acute klachten. De omzetstijging had nog hoger gekund als supers meer impuls zouden creëren door betere vindbaarheid en herkenbaarheid van zelfzorggeneesmiddelen.

Zelfzorgmiddelen groeien fiks door griep
Foto: Ronald Hissink

De markt voor zelfzorggeneesmiddelen is in 2015 flink gegroeid binnen zowel food als drug. De omzet over het voortschrijdend jaar tot en met week 8 dit jaar kwam uit op €671 miljoen. Drogisterijen zaten op €585 miljoen, supermarkten kwamen uit op €86 miljoen. Deze positieve ontwikkeling was voor een groot deel te danken aan de lang aanhoudende griep van begin 2015. Traditioneel profiteert supermarkt hier het meeste van door de flink toenemende vraag naar probleemoplossers. Dat is volgens een marktverkenning van Biohorma terug te zien in de groei per segment: de grote en belangrijke hoofdgroepen ‘keelpijn/verkoudheid’ en ‘pijn & spieren & gewrichten’ groeien harder dan de totale zelfzorggeneesmiddelenmarkt. Dit zijn precies de segmenten waar een griepgolf het meeste effect op heeft.

Marktaandeel van supermarkten nog beperkt

In het voortschrijdend jaar tot en met week 8 noteerden supermarkten een omzetplus in ‘keelpijn/verkoudheid’ van 8,6 procent versus 4,8 procent voor de drogisterijen. In ‘pijn & spieren & gewrichten’ was dit ruim 7,5 procent in zowel food als drug.  Wel is het aandeel van supermarkten in de totale zelfzorgmarkt nog bescheiden. GfK becijfert dit op 15,4 procent over 2015.

Zelfzorgmiddelen04

Vooral producten die helpen bij acute klachten zijn populair in de supermarkt. Foto: Ronald Hissink

Vooral populair kanaal bij acute klachten

Voor zelfzorgmiddelen tegen acute klachten ligt dit een stuk hoger. Zo verkocht food in een jaar tijd voor ruim €27 miljoen aan keelpijn- en verkoudheidsproducten en voor €24 miljoen aan pijn-, spier- en gewrichtsproducten. In drug lagen de omzetten in deze segmenten net boven de €100 miljoen. Deze twee segmenten zijn veruit de grootste omzetmakers in otc binnen supermarkten.  Op plek 3, met afstand, volgen vitamines/mineralen/supplementen met €12 miljoen (−3,5%). Op plek 4 staan anti-allergieproducten met €8,1 miljoen (+5,6%). Op plek 5 maag-darmkanaalmedicatie, ook goed voor €8,1 miljoen omzet (+9,9%).

Hoestmarkt plust

Uit gegevens van IMS RSP 2015 en het Bisolvon hoestcheckonderzoek (januari 2016) blijkt dat de hoestmarkt zeer seizoensgevoelig is. Seizoen 2014-2015 was ‘zeer goed’. De totale hoestmarkt groeide in 2015 met 12,5 procent ten opzichte van 2014. Het ‘over the counter’-segment (otc) in zijn algemeenheid groeit hard binnen food en noteert een plus van 8 procent. De hoestcategorie groeide zelfs met 14,9 procent ten opzichte van 2014. Boehringer Ingelheim, leverancier van zelfzorgmedicijnen als Bisolvon, Dulcolax en Mucoangin en de antitranspirant Deoleen, kwam met de introducties Bisolduo en Bisolnex. Hiermee kunnen consumenten nu ook droge prikkelhoest aanpakken met een product van Bisolvon.

Supermarkten snoepen wel marktaandeel af van drogist

Supermarkten nemen een steeds groter deel van de verkopen van zelfzorgproducten voor hun rekening. One-stop-shopping is de belangrijkste reden. Bij acute klachten pakken consumenten tijdens het winkelen even snel iets mee om van hun probleem af te zijn. Wat helpt zijn de goede bereikbaarheid van winkels en ruimere openingstijden. Als drogisterijen dicht zijn, is de supermarkt vrijwel de enige plek om zelfzorgmiddelen te kopen. Supermarkten kunnen echter niet op tegen het veel uitgebreidere assortiment van drogisterijen en apotheken en hun adviesfunctie. Op het beperkte verkoopoppervlak moet daarom de focus liggen op probleem-oplossers. Het basisassortiment voor niet-acute klachten kan beperkt blijven.

Supers moeten schap indelen naar klachten

Biohorma geeft als categorie-advies een relatief groot aandeel in te ruimen voor pijnstillers, verkoudheid (neus, keel, hoest), griep, oog- en oorklachten, hooikoorts, spierpijn en problemen met de spijsvertering (maagzuur en diarree). Consumenten zoeken op een bepaalde klacht. Als supermarkten het schap hierop indelen, zijn de zelfzorgproducten veel beter te vinden.

Suzanne Daamen, Jumbo Drielanden: ‘Klant kan voor advies terecht’

Foto: Ronald Hissink

Foto: Ronald Hissink

Jumbo Drielanden in Harderwijk heeft een otc-schap van enkele meters. Na de ombouw naar Jumbo volgde al snel een uitbreiding, zegt Susanne Daamen. ‘We zijn begonnen met een wat kleiner assortiment. We kregen zo veel vraag naar andere producten dat we extra meters hebben ingericht. Ik heb een medewerker met een drogisterijdiploma, dus klanten kunnen ook voor advies terecht.’ De doorloop is goed. ‘Als mensen geen advies nodig hebben, nemen ze producten gemakkelijk mee. Ze staan heel toegankelijk bij het cosmeticaschap, op indicatie als hoest en hoofdpijn.’

Op preventie gerichte zelfzorg verkoopt goed

De griepgolf was merkbaar in het schap. ‘Je zag een toename in Echinaforce en hoesttabletten. Op dat soort momenten vragen wel meer mensen om advies, dan gaan ze ook sneller naar de drogist hier tegenover. Antigrippine, Hot Coldrex, Citrosan, de neusspray van A. Vogel en hoestdranken en keeltabletten kennen de meesten. Dat waren echte hardlopers.’ Op preventie gerichte zelfzorg verkoopt goed, zeker als ze op tv zijn geweest. ‘De Strepfen-keeltabletten zijn een goed voorbeeld. Meer dan gewone Strepsils, want het bestrijdt ook de pijn. Rennies in die ‘on the go’-zakjes is ook een goed product, zeker na reclame. Je merkt in het schap als er aandacht voor is.’ Huismerken hebben ook hun rol. ‘Bij producten als paracetamol en hoestdranken maakt een huismerk niet uit. De voordeligste versie is voor de meesten prima.

Opnemen innovaties stimuleert omzet

Innovaties opnemen stimuleert de verkoop, omdat deze producten vaak flink worden ondersteund. Dit pleit voor de sterke merken, al kunnen bij pijnstillers huismerken prima voldoen. Voor een bepaalde klacht bestaan vaak meerdere productoplossingen. Een consument moet dus kunnen kiezen uit sprays, tabletten of bijvoorbeeld siroop van zowel een natuurlijke en niet-natuurlijke samenstelling. Supermarkten die deze keuzemogelijkheid bieden, kunnen meer halen uit deze impulsgevoelige categorie. Een categorie die bovendien hoge marges genereert op een relatief klein vloeroppervlak.

Assortiment moet zichtbaarder en vindbaarder

In dit jaar dat ook begon met griep, hadden supermarkten alvast een goede start. De uitdaging is nu meer uit de categorie te halen door het toegespitste assortiment zichtbaarder en vindbaarder te maken. Zo zullen meer consumenten hun weg naar de supermarkt vinden als ze zelfzorggeneesmiddelen nodig hebben.

Shoppergedrag in de zelfzorgcategorie en de gezondheidstrend

De gezondheidstrend beïnvloedt de ontwikkelingen in de zelfzorgmarkt. Er is meer aandacht voor gezond eten en bewegen en voor natuurlijke producten zonder toevoegingen. Dit heeft zijn effect op de perceptie en het aankoopgedrag van zelfzorgproducten. Uit onderzoek van Info2Action (november 2015) blijkt dat 79 procent van de zelfzorggebruikers natuurlijke zelfzorg (heel) belangrijk of zelfs essentieel vindt. Er is een harde kern van 6 procent die voor ‘puur natuur’ gaat, maar de meerderheid kijkt er pragmatischer tegenaan.

Zelfzorgmiddelen01

Foto: Ronald Hissink

‘Natuurlijk’ kan een omzetplus opleveren

De overige 21 procent van de zelfzorggebruikers – de cynici – hebben aan ‘natuurlijk’ geen boodschap. De grote consumentengroep die positief staat tegenover ‘natuurlijke’ zelfzorgmedicijnen is commercieel interessant. Zo besteden kopers van A. Vogel-producten gemiddeld €92 per jaar aan zelfzorgmedicijnen, tegenover €79 per jaar voor niet-kopers.In de sterk gefragmenteerde zelfzorgmarkt is A.Vogel is het grootste merk met als bekendste product Echinaforce. Volgens Nielsen ligt het merkaandeel van A. Vogel nu op 5,0 procent en is dit in de afgelopen 2 jaren gegroeid. Het merk kwam de afgelopen jaren met aantal succesvolle innovaties. Zo hebben A. Vogel Oogdruppels (tegen droge ogen) en Cinuforce neusspray (tegen droog neusslijmvlies) en keel- en hoestspray dit segment laten groeien.

Hoestcheckonderzoek van Bisolvon

Uit het Bisolvon hoestcheckonderzoek blijkt echter dat 35 procent van de Nederlanders niet weet wat het verschil is tussen de zogenoemde productieve hoest door te veel slijm in de luchtwegen en droge en kriebelhoest waar bij het hoesten niets naar buiten komt. Daarom heeft Bisolvon de Bisolvon hoestcheck-app gelanceerd. De consument hoeft alleen maar even te hoesten in zijn smartphone en weet precies welke soort hoest hij heeft en welke oplossing daarvoor is.

Reageer op dit artikel