blog

Mark Soetman: Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Column

Mark Soetman: Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Woensdag 10 oktober was de dag van de duurzaamheid. De dag waarop de laatste 25 van Trouw Groen’s ‘Duurzame 100’ werden gepresenteerd in het Amsterdamse De Zwijger. Louise Vet, trekker van het Deltaplan Biodiversiteit, is de nieuwe nummer 1, gevolgd door kippenstalbedenker Ruud Zanders en vegetarische slager Jaap Korteweg. Verder in de top-10 een architect, een hoogleraar, een ceo, een ecologe, iemand van DNB en een manager van Lidl. Het is tekenend voor het bizarre karakter van deze verkiezing.

Niets ten nadele van de 100 mensen in de lijst. Stuk voor stuk zijn het lieden die zich bovenmatig inzetten om de wereld er een stukje mooier uit te laten zien. Maar hoe komt de lijst tot stand? Hoe vergelijk je een voedingswetenschapper met een lobbyist? Een journalist met een slager? Een politicus met de ceo van een multinational? (Jawel, Paul Polman staat er ook in op plaats 5, ondanks alle ellende binnen Unilever van het laatste jaar) Volgens mij lukt dat niet, tenzij je heel vreemde scheidingslijnen definieert.

Arbitraire beslissingen

De jury is er niettemin voor de 10e keer in geslaagd om een top-100 samen te stellen uit de 400 à 500 op de shortlist. Hoe komt die eigenlijk tot stand? Waarom 400 en geen 4000? De hele lijst hangt van arbitraire beslissingen aan elkaar. De winnaar mag volgend jaar in de jury plaatsnemen, zodat we elk jaar een ander in het zonnetje kunnen zetten. Mensen van compleet ander allooi, met andere vakgebieden en andere thema’s. Snapt de gewone Trouw-lezer dit nog? Ik waag het te betwijfelen. Trouw lijkt er zelf ook aan te twijfelen, getuige de uitgebreide uitleg onder het kopje ‘Hoe breng je alle mooie duurzame initiatieven in Nederland terug naar een top 100?’ De vraag is eigenlijk ‘Waarom wil je zo graag een top 100 van groene Gutmenschen publiceren, Trouw?’ Het blad ging in 2011 nog een stapje verder. Er kwam dat jaar ook een kort lijstje van ‘grootste tegenwerkers van de duurzame beweging’. Denkt Trouw dat dit helpt?

Zelfbevlekkende karakter

Maar het meest ergerlijke is niet het willekeurige van de lijst. Dat is met afstand het zelfbevlekkende karakter ervan. De ene groene Gutmensch die de ander over de bol aait. ‘Kijk ons eens ethisch bezig zijn’.

Feestje voor blanke, mannelijke vijftigplussers

Volgens sommigen is het goed om elk jaar aandacht te vragen voor de onderliggende thematiek. Hoe meer aandacht voor duurzaamheid hoe beter. Zelfs wanneer ik daarin mee zou gaan, is dit niet de methode. Er zijn simpelweg thema’s waarbij je geen lijstje van de 100 beste moet willen maken. Ethiek is daar één van. Het werkt averechts. Door het toch te doen, plaats je deze mensen buiten de maatschappij. Het worden voortrekkers waar de gewone mens niet aan kan tippen. Die afstand willen we juist niet. We willen dat iedereen zich geroepen voelt om het anders te gaan doen. Dan moet je geen uitzonderingen in het leven roepen. Duurzaamheid is geen feestje voor blanke, mannelijke vijftigplussers. Het is iets wat we met zijn allen zullen moeten doen, niemand uitgezonderd. En dat laat dit lijstje niet zien noch voelen.

Zonder volgorde of prijs

Dus Trouw, dit was de 10e keer ‘Duurzame 100’. Een mooi moment om de stekker eruit te trekken. Maken jullie in plaats daarvan een prachtige lijst van duurzaamheidsinitiatieven die het afgelopen jaar in het leven zijn geroepen? Zonder volgorde of prijs, maar gewoon een lijst. Met wat uitleg erbij, vult het de krant ook lekker. 

Mark Soetman is expert op het gebied van duurzaamheid.

Reageer op dit artikel