blog

Roland Tabor: Een kwestie van geven en nemen

Column Premium

Roland Tabor: Een kwestie van geven en nemen
Foto: Diederik van der Laan

Op 31 oktober tikte de Reclame Code Commissie Albert Heijn en Jumbo op de vingers vanwege foutieve vermelding van herkomstland bij groente en fruit. Deze reprimande was een gevolg van een ingediende klacht van Foodwatch, toen bij een controle bleek dat bij een aanzienlijk aantal schapkaartjes van groente en fruit de vermelding van het herkomstland niet overeenkwam met de verpakking of zelfs geheel ontbrak. Dit is in strijd met de Europese wetgeving die misleiding van consumenten moet voorkomen en die consumenten het recht geeft om het herkomstland te kennen. Jumbo en AH gaven de fouten toe en beloofden wederom beterschap. Het was immers niet de eerste keer dat slechte vermelding van de productherkomst in het nieuws was.

De lakse houding van onze supers in het vermelden van herkomst van onze versproducten verbaast me al langer. Klanten maken in een supermarkt vele keuzes in enkele minuten. Bij veel productgroepen kunnen ze die keuzes mede baseren op de beschrijvingen van de verpakking, maar voor groente en fruit ontbreekt de informatie vaak volledig. En dat terwijl herkomst voor een steeds grotere groep consumenten belangrijker wordt. Zij willen bijvoorbeeld hun eigen regio of land steunen, zijn bang voor onveilige producten van elders of willen zelf zo duurzaam mogelijk inkopen.

Nieuwe regels sinds mei

In onze wetgeving is het vermelden van herkomst op alle producten helaas nog onvoldoende goed geregeld. In mei nam de Europese Commissie nieuwe regels aan waarin de vermelding van het land van herkomst strikter wordt gehanteerd, ingaande per april 2020. Maar ook dan zijn producenten en retailers nog steeds niet in alle gevallen verplicht het land van herkomst op het etiket te zetten. Italië en Griekenland willen verdergaande regels.

Terecht lijkt me. In de Verenigde Staten is de Country Of Origin Labeling (COOL) in 2016 verder aangescherpt en is de herkomstvermelding wel verplicht.

Land van herkomst nog maar eerste stap

Het land van herkomst goed weergeven is nog maar een eerste stap. Een groeiende groep klanten wil een bewuste keuze maken in hun aanschaf van versproducten en wil graag meer weten dan alleen de herkomst. Nog beter is het wanneer een duidelijke maat voor duurzaamheid op de verpakking wordt getoond, zoals carbon footprint. Biologisch is immers niet altijd de meest duurzame oplossing, net zoals aardbeien in januari uit Nederlandse kassen dat niet zijn. Meer consumenten zouden zich kunnen gaan bedenken bij de aanschaf als ze de werkelijke footprint zien van de uit Peru ingevlogen groene asperges.

Tesco vermeldde carbon footprint

Maar op een duidelijke aangegeven Footprint moeten consumenten eindeloos wachten. In 2007 kondigde Tesco trots aan op alle producten een carbon footprint te vermelden, een ambitie die ze in 2012 stopte wegens te grote werkdruk en gebrek aan volgers in de markt. Wel te begrijpen, er was door een keur aan standaarden geen doorkomen aan. Hierin is wel verbetering gekomen. In de Food Policy van mei 2016 is een concreet voorstel uitgewerkt van een complete product Footprint waarin naast CO2 ook stikstof en watergebruik worden meegenomen in een overzichtelijke labeling.

Het kan en mag geen one-way-show zijn

Is dat veel werk voor retailers? Natuurlijk. Maar we leven in een tijd waarin supers meer en meer data van ons verzamelen en waarin algoritmen worden gebruikt om consumenten gepersonaliseerd te verleiden. Maar dit kan en mag geen one-way-show zijn. Consumenten hebben het recht om te weten wat er in de gehele keten  gebeurd is met het product dat ze overwegen te kopen. Om zo duurzaamheid een duidelijke rol te laten spelen in hun keuze.

Het is een kwestie van geven en nemen

Ik sta graag mijn aankoopgegevens af en geef mijn voorkeuren door, zolang de retailer deze verantwoord gebruikt om mij als consument beter te bedienen. Maar ik verwacht ook het omgekeerde: dat een retailer mij volledige openheid geeft van de herkomst van producten en de hieraan verbonden footprint op aarde, water en CO2. Zodat ik bewuste keuzes kan maken. Het is een kwestie van geven en nemen. 

Reageer op dit artikel