artikel

Albert Markusse (Suikerunie): ‘Suiker wordt gedemoniseerd’

Interview Premium

Albert Markusse (Suikerunie): ‘Suiker wordt gedemoniseerd’

Suiker zit in het verdomhoekje. Het maakt dik en is een belangrijke veroorzaker van diabetes en obesitas, zo menen velen. Consumenten eten te veel suiker en weten niet goed hoe ze dat kunnen verminderen, zegt bijvoorbeeld het Diabetes Fonds. Sommigen noemen suiker zelfs vergif. Producenten krijgen de schuld. Zij doen te weinig om de suikerconsumptie omlaag te brengen. Sterker nog, er zitten suikers in allerlei producten waarvan consumenten dat niet verwachten.
Directeur Albert Markusse van Suiker Unie is zich bewust van het negatieve imago van suiker. Hij ziet de ontwikkelingen met leedwezen aan. ‘Suiker wordt gedemoniseerd. De discussie over de relatie tussen gezondheid en suiker zou over de intake van calorieën moeten gaan en niet over één ingrediënt.’

Ruim honderd jaar oud is Suiker Unie. De onderneming ontstond in 1899, toen 173 akkerbouwers in het Zeeuwse Sas van Gent de Eerste Nederlandsche Coöperatie Beetwortelsuikerfabriek oprichtten. In 2017 is Suiker Unie in handen van negenduizend bietentelers, verwerkt het jaarlijks 1,2 miljoen ton suiker, heeft het achthonderd mensen op de loonlijst staan, maakt de onderneming deel uit van Royal Cosun en is het goed voor een omzet van circa €800 miljoen. ‘En hier in Dinteloord staat de grootste en meest duurzame bietsuikerfabriek in de hele wereld’, zegt Markusse trots.

De directeur – binnenkort wordt hij bestuursvoorzitter van Cosun – werkt ruim tien jaar voor Suiker Unie. Hij ‘kwam mee’ met CSM Suiker dat in 2007 door Cosun/Suiker Unie werd overgenomen van CSM, het conglomeraat van bedrijven dat voortkwam uit wat ooit zeventien particuliere suikerfabrieken waren en waartoe onder meer Hak, Honig, Koninklijke De Ruijter en Red Band Venco behoorden. Hij kent de voedingsmiddelenindustrie dus goed.

Suiker ligt onder vuur, maar voor de directeur van Suiker Unie is het ‘een fantastisch natuurproduct dat veel voedingsmiddelen lekker maakt. We eten al honderden jaren suiker’, aldus Markusse. En het veranderende imago van suiker heeft vooralsnog op de consumptie geen invloed gehad. ‘Als je kijkt naar de cijfers, zie je over een periode van dertig jaar een stabiele tot licht dalende lijn. Er wordt op dit moment in ons land per hoofd van de bevolking 120 gram suiker per dag geconsumeerd. Voor de goede orde: het gaat dan niet alleen over toegevoegde suikers (circa 70 gram/dag) , maar ook over de suikers die van nature in producten als bijvoorbeeld sinaasappels, maïs of melk zitten. Je ziet overigens wel een verschuiving in de consumptie. We verkopen minder suiker direct aan supermarkten. Dat is al vele jaren zo. Daar staat tegenover dat er relatief meer varianten met suiker in allerlei verwerkte producten worden aangeboden. Voor een deel is het natuurlijk ook een verschuiving in de richting van meer gemak. Vroeger deden mensen een schep suiker in de yoghurt. Dat hoeft nu niet meer, omdat er al suiker in zit.’

Wat vindt u van het verwijt dat er zo veel verborgen suikers in levensmiddelen zitten?

‘Het staat onze klanten vrij om met hun producten te doen wat zij willen. Zij zijn verantwoordelijk voor de samenstelling en de marketing van hun producten. Maar ik vind ook dat de discussie over suiker uit zijn verband wordt gerukt. Het zou moeten gaan over de intake van calorieën en niet uitsluitend over één ingrediënt, namelijk suiker.’

Foto’s: Peter Roek

Hoe kijkt u aan tegen het verslechterende imago van suiker?

‘Ik vind het enigszins hyperig. Er is helemaal niets mis met suiker. Het is een veilig en lekker natuurproduct. Een appeltaart zonder suiker is echt minder lekker. Maar er zitten natuurlijk ook calorieën in suiker. Dat betekent dat je suiker, net zoals met heel veel andere producten, met mate moet gebruiken. Het gaat om de goede balans tussen de calorie-intake en het calorieverbruik.


‘We moeten onze positie ook niet groter maken dan die is. We maken gewoon een ingrediënt.’


Die benadering mis ik in de discussie. Het is overigens allerminst mijn bedoeling om mensen meer suiker te laten gebruiken. We moeten het wel in de juiste proporties blijven zien; 12 procent van de totale calorie-intake van de gemiddelde Nederlander komt uit suiker.’

Vindt u dat suiker en gezondheid op gespannen voet staan met elkaar?

‘Nee, dat is onzin. Er is geen enkel bewijs voor. Het enige dat ooit wetenschappelijk is aangetoond, is dat je van veel suiker cariës krijgt. Maar dat heeft nooit tot maatschappelijke discussie geleid. Te veel suiker is niet goed, zoals te veel eten ook niet goed is. Tegelijkertijd heeft je lichaam glucose nodig voor energie. Dus zonder suiker gaat het niet. Nee, suiker staat niet in de Schijf van Vijf. Maar je kunt best een aantal calorieën eten naast de producten die wel tot de Schijf van Vijf behoren. Een wijntje maakt ook geen deel uit van de Schijf van Vijf, maar is af en toe wel lekker.’

Heeft u het idee dat het aantal ‘vijanden’ van suiker toeneemt? Wetenschappers, vloggers, maatschappelijke groeperingen?

‘Dat geloof ik niet. Het is wel zo, dat veel meer mensen dan vroeger zijn begaan met voeding en goede voeding. En ja, obesitas is een probleem. Overgewicht en obesitas nemen toe, maar het suikerverbruik is de laatste jaren stabiel tot licht dalend. Het probleem van obesitas is dus veel complexer dan een simpele relatie met suiker. De link met suiker als boosdoener wordt te snel en makkelijk gelegd. Bovendien wordt voorbijgegaan aan allerlei andere aspecten van het product. Suiker zit bijvoorbeeld in jam als conserveringsmiddel. En er zijn allerlei kruiden die aan suiker hechten. Het zou goed zijn als in het bewustwordingsproces rond voeding en de rol van suiker, die aspecten ook aan de orde zouden komen. Het is minder ééndimensionaal dan je soms in de discussies tegenkomt.’

Hoe manage je als directeur van Suiker Unie het slechter wordende imago van suiker?

‘We benoemen feiten en laten ons soms horen of zien in debatten of interviews. Daarnaast hebben we ons Kenniscentrum Suiker & Voeding in Baarn. Daar werken voedingsdeskundigen en wetenschappers die onderzoek doen en feiten van fictie scheiden. We zijn bovendien mede-oprichter van het Platform Suikers & Voeding dat veel doet aan voorlichting en deelneemt aan het maatschappelijk debat. Twee jaar geleden is het opgericht. En last but not least ontvangen we hier jaarlijks zo’n zevenduizend bezoekers voor een rondleiding door de fabriek. We doen dus best veel. Tegelijkertijd realiseer ik me, dat we daarmee de twijfel over het gezonde dan wel ongezonde karakter van suiker moeilijk kunnen wegnemen. Onze  geloofwaardigheid is voortdurend in het geding. De gedachte is: als iemand van Suiker Unie iets zegt over suiker, heeft ‘ie een belang te verdedigen. Die argwaan wegnemen, is onmogelijk.’

Overweegt u om een communicatiemanager in dienst te nemen om de beeldvorming rond suiker te veranderen?

‘Nee, we vertellen wat we vinden en we moeten onze positie ook niet groter maken dan die is. We maken gewoon een ingrediënt.’

Veel fabrikanten zijn druk bezig suikergehaltes in hun producten te reduceren. Unilever bijvoorbeeld dat het suikergehalte in Lipton Ice halveert. En Coca-Cola dat in paginagrote krantenadvertenties laat weten wel te geloven in minder suiker, maar niet in minder smaak. Hoe kijkt u daartegenaan?

Markusse formuleert nu voorzichtig: ‘Sommige klanten kiezen blijkbaar voor ander zoet. Maar daar maken consumenten zich ook zorgen over. Maar zonder zoetstof is het niet lekker. Coca-Cola is een ander verhaal. Zij kiezen voor een andere benadering. Ze hebben altijd gezegd dat er niets mis is met hun producten. Dat vind ik ook. Maar blijkbaar kiezen ze er nu voor om hun zero-producten te marketen. Uiteraard moeten ze dat natuurlijk zelf weten. Keuzevrijheid voor consumenten vinden wij ook belangrijk. Als suikerleverancier doet dat besluit overigens wel een beetje pijn.’

De suikerverwerkende voedingsindustrie zal zich toch opnieuw moeten oriënteren op de samenstelling van producten.

‘Ik denk zeker dat die herformulering her en der gaat plaatsvinden. De vraag die dan ook aan de orde is, of een product lekker blijft zonder suiker. En of het niet duurder wordt als er geen suiker meer wordt gebruikt. Vergis je niet, suiker is
behalve een lekker, ook een goedkoop ingrediënt. Het echte, belangrijke issue is natuurlijk of het aantal calorieën ook afneemt.’

Verborgen suikers staan wel in een kwaad daglicht.

‘Dat is zo, maar we moeten niet overdrijven. Het gaat om minder dan één klontje per dag. Mensen eten echt geen kilo’s ketchup op een dag. Ik bespeur trouwens ook al een kentering in de houding ten opzichte van suikers. Mensen zijn begaan met voeding, maar mensen zijn ook niet gek. En ze weten dat suiker lekker maakt, en ook dat suiker een veilig en natuurlijk product is.’

Supermarkten zijn ook bezig met suikerreducties. En zij zien ook de daling van de frisdrankenomzet.

Foto’s: Peter Roek

‘Supermarkten zouden moet zeggen; consumenten let op uw calorieën. Wat wij kunnen doen? Feiten opsommen en in perspectief plaatsen. Wist u dat frisdranken goed zijn voor 4 procent van de calorie-intake. Dan is het toch hyperig om suiker als de grote schuldige aan te wijzen. Mensen eten gewoon te veel en soms ook te veel suiker. Begrijp me goed, extreem gebruik van frisdrank is natuurlijk niet goed en zeker niet bij kinderen. Dat moeten we met goede voorlichting tegengaan.’

Is suiker het nieuwe roken of de nieuwe alcohol?

‘De vergelijking gaat echt mank. Een leven zonder suiker is niet echt leuk, maar suiker is niet verslavend. Ja, het Diabetes Fonds heeft inderdaad een kliniek opgericht voor mensen met een suikerverslaving, maar dat vind ik echt veel te ver gaan.’

Komt de toekomst van Suiker Unie in gevaar, als de suikerconsumptie snel daalt?

‘Zelfs als in ons land de suikerconsumptie met 5 tot 10 procent daalt, is dat geen bedreiging voor ons. De wereldbevolking groeit nog altijd en met name in Azië en Afrika zal de suikerconsumptie nog groeien. Daarnaast verwacht ik dat suiker in de nabije toekomst vaker naar de chemische industrie zal gaan voor allerlei nieuwe toepassingen. Over de toekomst van Suiker Unie maak ik mij geen zorgen.’ 

 

 

Reageer op dit artikel